Rreth 2 milionë punëtorë në vit mund të kenë marrë më pak se paga minimale ligjore – sindikatat flasin për një dëm të përgjithshëm prej rreth 64 miliardë eurosh. Por sa i madh është realisht problemi dhe si mund të preken edhe punëtorët shqiptarë?
Një analizë e re e Deutscher Gewerkschaftsbund (DGB) ka rikthyer në qendër të vëmendjes një problem të madh të tregut gjerman të punës: shkeljet e pagës minimale.
Sipas përllogaritjeve të DGB-së, gjatë periudhës 2015–2024, rreth 2 milionë të punësuar në vit, mesatarisht, mund të kenë marrë më pak se paga minimale që u takonte sipas ligjit. Dëmi i përgjithshëm vlerësohet në rreth 64 miliardë euro.
Por kjo shifër nuk do të thotë se 64 miliardë euro janë zbuluar nga policia apo doganat si para të vjedhura. Bëhet fjalë për një llogaritje ekonomike të DGB-së, bazuar në të dhënat për pagat dhe orët e punës të deklaruara nga punëtorët.
Ku kanë shkuar 64 miliardë eurot?
Sipas analizës së DGB-së, dëmi nuk prek vetëm punëtorët.
Nga rreth 64 miliardë eurot e vlerësuara:
rreth 35 miliardë euro lidhen me paga që punëtorët nuk i kanë marrë;
rreth 22 miliardë euro me kontribute të munguara në sigurimet shoqërore;
rreth 7 miliardë euro me të ardhura të munguara nga tatimi mbi të ardhurat.
Pra, nëse përllogaritja është e saktë, problemi nuk është vetëm mes punëdhënësit dhe punëtorit. Ai prek edhe sistemin e sigurimeve shoqërore dhe financat publike.
Paga minimale në Gjermani sot është 13,90 euro
Që nga 1 janari 2026, paga minimale ligjore në Gjermani është 13,90 euro bruto për orë. Nga 1 janari 2027 ajo do të rritet në 14,60 euro.
Kjo do të thotë se një punëtor që duhet të paguhet me minimumin ligjor nuk mund të marrë më pak se kjo shumë për çdo orë pune, përveç rasteve të veçanta që parashikon ligji.
Problemi, sipas DGB-së, shpesh nuk qëndron vetëm te shuma e shkruar në kontratë.
Si mund të anashkalohet paga minimale?
Një nga mënyrat më të zakonshme është mosllogaritja e të gjitha orëve të punës.
Për shembull, një punëtor mund të ketë një pagë që në letër duket në rregull, por nëse punon rregullisht më shumë orë sesa regjistrohen, pagesa reale për orë mund të bjerë nën minimumin ligjor.
Sipas raportimeve mbi analizën e DGB-së, ndër praktikat e përmendura janë edhe pagesat e papaguara për orë pune, zbritje të ndryshme që i ngarkohen punëtorit dhe raste kur një marrëdhënie pune paraqitet në mënyrë të gabuar, për shembull si praktikë.
Kjo është veçanërisht problematike për punëtorët që nuk e njohin mirë sistemin gjerman, nuk e flasin mirë gjuhën ose kanë frikë të ankohen nga punëdhënësi./kudoshqip.com
