Pas sulmeve ajrore të SHBA-së dhe Izraelit ndaj objektivave në Iran, ku sipas raportimeve u vra udhëheqësi suprem Ajatollah Ali Khamenei dhe pjesë të strukturës së lartë drejtuese, në qendër të vëmendjes është vendosur politikani veteran iranian Ali Larijani.
Aktualisht, Irani përballet me një vakum institucional në pritje të vendimit për udhëheqësin e ri suprem. Në këtë periudhë tranzicioni, Larijani – ish-zyrtar i lartë i sigurisë kombëtare – shihet si një nga figurat më me ndikim në vendimmarrje, duke qenë ndër personat që gëzonin besimin e plotë të Khameneit për stabilitetin e regjimit.
Një familje me peshë në sistem
Edhe pse nuk është klerik, Larijani vjen nga një familje me lidhje të thella fetare dhe politike. Babai i tij ishte ajatollah i lartë, ndërsa vëllai i tij, Sadeq Larijani, ka drejtuar sistemin gjyqësor iranian për një dekadë. Një tjetër vëlla, Mohammad-Javad Larijani, ka qenë këshilltar për politikë të jashtme. Për shkak të ndikimit të tyre, familja Larijani është krahasuar shpesh me “Kennedyt e Iranit”.
Megjithatë, ndryshe nga Ali Khamenei dhe paraardhësi i tij Ruhollah Khomeini, Larijani nuk ka status klerikal, gjë që e bën pothuajse të pamundur emërimin e tij si udhëheqës suprem në kuptimin formal.
Karrierë e gjatë mes pragmatizmit dhe linjës së ashpër
Gjatë dekadave në politikë, Larijani ka mbajtur poste kyçe: ministër i Kulturës, drejtues i transmetuesit shtetëror dhe sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, ku ka shërbyer edhe si negociator kryesor për çështjen bërthamore.
Ai njihet për retorikë të ashpër kundër SHBA-së dhe Izraelit, por njëkohësisht ka ndërtuar reputacion si negociator pragmatik në raport me fuqi si Rusia, Kina dhe madje edhe SHBA-ja.
Përplasjet e brendshme dhe përjashtimi nga gara presidenciale
Larijani kandidoi për president në vitin 2005, por pa sukses, ndërsa më vonë u përplas me presidentin e atëhershëm Mahmoud Ahmadinejad, duke u larguar nga posti i negociatorit bërthamor në vitin 2007.
Në vitin 2021, ai tentoi sërish të garonte për presidencën, por u skualifikua nga Këshilli i Gardianëve, pa shpjegime zyrtare. Vendimi u interpretua si rezultat i tensioneve të brendshme politike dhe kritikave të tij ndaj figurave të fuqishme brenda sistemit, përfshirë edhe elementë të Gardës Revolucionare.
Në këtë fazë të pasigurt për Iranin, Ali Larijani paraqitet si një figurë me përvojë dhe ndikim të konsiderueshëm, por me kufizime formale për të marrë postin më të lartë fetaro-politik. Roli i tij në ditët në vijim pritet të jetë vendimtar për drejtimin që do të marrë Republika Islamike.
